6. Khi đã đạt đến trình độ này, y bắt đầu phân biện và sử dụng thể trí như giác quan thứ sáu. Nhờ đó, y hiểu được phẩm tính nội tại tức là sự sống ẩn trong phạm vi hiểu biết (hay hình thể). Đây là bản tính của linh hồn ngự trong hình hài, sắc tướng, và thực sự là toàn tri và vô sở bất tại, dù còn trong tiềm năng.
6. That, having reached that point, he begins to discriminate and to use the mind as the sixth sense, arriving thereby at that subjective quality or life which lies back of the field of knowledge (or form). This constitutes the nature of the soul within the form, and is, potentially and in fact, omniscient and omnipresent.
7. Qua trung gian của linh hồn nơi chính mình, hành giả có thể giao tiếp với linh hồn trong mọi hình hài, sắc tướng. Y thấy rằng tất cả các linh hồn đều là một, và có thể dễ dàng nhập vào linh hồn của một hạt nguyên tử, hoặc một chú chim hút mật bé nhỏ. Y cũng có thể mở rộng nhận thức theo chiều hướng khác, biết mình là một với Thượng Đế và tất cả các bậc siêu nhân.
7. Having reached the soul in any form and contacted it through the medium of his own soul, he finds that all souls are one and can put himself with ease in the soul of an atom or of a humming bird, or he can expand his realisation in another direction and know himself one with God and with all superhuman existences.
42. Khi người nhận thức hòa hợp cả ngôn từ, ý tưởng (hay ý nghĩa) và đối tượng, thì đây là điều kiện của trí suy luận phán đoán.
42. When the perceiver blends the words, the idea (or meaning) and the object, this is called the mental condition of judicial reasoning.
Trong câu này và câu sau, Patanjali bàn rộng về cách phô diễn chân lý đã nêu ở phần trước. (Xem Câu 7.) Ông nói rằng tham thiền có hai loại:
In this sutra and the following one, Patanjali is enlarging upon an earlier formulation of the truth. (See Sutra 7.) He teaches that meditation is of two kinds:
1. Tham thiền hữu chủng hay là thiền có đối tượng, và vì thế sử dụng trí suy luận phán đoán, thể trí với năng lực cụ thể hóa, và khả năng tạo hình tư tưởng,
1. With an object or seed, and therefore employing the rationalising judicial mind, the mental body with its concretising faculty, and its ability to create thought forms,
2. Tham thiền vô chủng hay là thiền không đối tượng, và vì thế sử dụng một năng lực khác. Hành giả chỉ có được năng lực vừa kể khi đã hiểu rõ và sử dụng đúng cái trí cụ thể.
2. Without an object or seedless, and therefore employing a different faculty, and one which is only possible when the concrete mind is understood, and utilised with correctness. This correct