Cuối cùng, y biết được cái liên hệ đến mọi hình thể, kiểm soát tất cả các mãnh lực, và là nguyên động lực của tất cả các nhóm. Đây là hiểu biết về năng lượng, liên quan đến bản tính của tinh thần. Khi nhận thức được năm điều nói trên, hành giả đạt được sự thông hiểu. Vì sự nhận thức cần một số yếu tố sau đây:
of that which concerns all forms, controls all forces and is the motive power of all groups. This knowledge concerns energy; it has to do with the nature of spirit. Through the medium of these five realisations man arrives at mastery, for realisation entails certain factors which might be enumerated as follows:
1. Nguyện vọng,
1. Aspiration,
2. Nghiên cứu và khảo sát,
2. Study and investigation,
3. Thí nghiệm,
3. Experiment,
4. Khám phá,
4. Discovery,
5. Đồng nhất,
5. Identification,
6. Nhận thức
6. Realisation.
Bậc toàn thông có thể tự đồng nhất với, hoặc nhập vào tâm thức của, cái vô cùng nhỏ. Ngài có thể tự đồng nhất với tâm thức của hạt nguyên tử vật chất và biết những gì mà các nhà khoa học hiện nay còn chưa biết. Ngài cũng nhận thấy rằng giới nhân loại (gồm những nguyên tử người) đang ở vị trí hay trình độ trung gian trên thang tiến hóa. Vì thế, con người tương đối cách đều giữa cái vô cùng nhỏ và cái vô cùng lớn. Phải cố gắng rất nhiều để thấu hiểu tâm thức của cái cực vi trong toàn cuộc biểu hiện của Thượng Đế, cũng như để thấu hiểu cái (tương đối) cực đại, là một hệ mặt trời. Tuy nhiên, trong tất cả các phạm vi vừa kể của tâm thức, hành giả vẫn chỉ dùng một phương pháp để thấu suốt − tham thiền chuyên chú tập trung, nhờ đó mà có năng lực hoàn toàn chế ngự thể trí. Với cấu tạo đặc thù, thể trí vừa được dùng như một kính viễn vọng để quan sát đại vũ trụ, vừa là một kính hiển vi để quan sát cái cực vi.
The adept can identify himself with or enter into the consciousness of the infinitesimally small. He can identify himself with the atom of substance and he knows what is as yet unknown to modern scientists. He realizes also that as the human kingdom (composed of human atoms) is the midway point or station on the ladder of evolution, therefore the infinitely small is as far away from him relatively as the infinitely great. It is as far a road to travel to embrace the consciousness of the minutest of all God's manifestations as it is to embrace the greatest, a solar system. Nevertheless, in all these ranges of consciousness, the method of mastery is the same—perfectly concentrated meditation, leading to perfected power over the mind. The mind is so constituted that it serves the purpose of both a telescope, bringing the seer into touch with the macrocosm, and a microscope bringing him into touch also with the minutest atom.