Thuật ngữ nội môn này chỉ về các tiến trình của hạ trí cũng như những phản ứng cảm dục hay tình cảm. Mọi hoạt động trong phàm tính đều là kết quả của kama-manas, hay là hạ trí có nhuốm màu xúc cảm, tức là dục vọng-ý muốn của phàm nhân. mục tiêu của hệ thống Raja Yoga là nhằm thay thế những thôi thúc này bằng tác động thông tuệ có suy xét của linh hồn hay là con người tinh thần. Linh hồn có bản tính bác ái, với động cơ phát triển tập thể, và hành động minh triết (hiểu theo nghĩa huyền môn). Do đó, hành giả phải vượt cao hơn các phản ứng gọi là đau khổ cũng như các phản ứng gọi là hoan lạc. Vì cả hai đều là hậu quả của việc đồng hóa với hình hài sắc tướng. Phải thay thế chúng bằng hạnh buông xả.
dealing with the lower psychic nature, which is the term occultly applied to the lower mind processes as well as to the astral or emotional reactions. All activity in the lower nature is the result of kama-manas, or of mind tinged with feeling, of the desire-will of the lower man. The goal of the Raja Yoga system is that these impulses should be replaced by the considered intelligent action of the soul or spiritual man, whose nature is love, whose acts are wise (occultly understood) and whose motive is group development. Therefore that reaction called pain must be transcended and likewise that termed pleasure, for both of these are dependent upon identification with form. Non-attachment must supersede them.
Điều cần lưu ý là cơ quan nội tại, hay thể trí, có năm biến thái. Manas, hay trí tuệ, nguyên khí khởi hoạt chitta, hay trí tuệ chất, là nguyên khí thứ năm. Cũng như vạn hữu trong thiên nhiên, nó có biểu hiện nhị nguyên:
It is interesting to note that the modifications of the internal organ, the mind, are five in number. Manas, or mind, the actuating principle of the chitta, or mind-stuff, is the fifth principle, and like all else in nature, manifests as a duality. This duality is:
1. Hạ trí cụ thể, biểu lộ thành hoạt động của thể trí.
1. Lower concrete mind, demonstrating as the activity of the mental body.
2. Trí trừu tượng, biểu hiện thành trạng thái thấp nhất của chân nhân.
2. Abstract mind, demonstrating as the lowest aspect of the ego.
Trong tiểu vũ trụ (con người), nhị nguyên này trở thành biến thái tam phân trên cõi trí. Ba biến thái này là hình ảnh thu nhỏ của cuộc biểu hiện đại vũ trụ. Đó là:
In the microcosm, man, this duality becomes a triple modification upon the mental plane, and in these three we have in miniature a picture of the macrocosmic manifestation. These three are:
1. Nguyên tử trường tồn thượng trí, phương diện thấp nhất của Tam nguyên tinh thần, tức là của linh hồn,
1. The mental permanent atom, the lowest aspect of the spiritual Triad or of the soul,
2. Chân thân, thể nguyên nhân, còn gọi là karana sarira,
2. The egoic body, the causal body, or the karana sarira,