Thứ đến, cần xem xét để thấy rằng nỗ lực của con người, sự phấn đấu của họ để thành tựu, cảm thức của họ về Thượng Đế, vốn bẩm sinh và chân thực, và cố gắng của họ nhằm đạt đến những điều kiện tốt hơn, cũng như để tự chủ và làm chủ thiên nhiên, đều phải có một mục tiêu nào đó. Nếu không, thì tất cả những gì chúng ta thấy đang tiếp diễn chung quanh mình đều hư ảo, vô ích, và vô nghĩa. Chính năng lực này của Đức Christ, và các mãnh lực của thiên nhiên, cũng như định hướng không dời đổi trong mục đích của Ngài, đã đưa Đức Christ từ trình độ này đến trình độ khác. Chúng giúp Ngài mở cánh cửa đi vào Thiên giới, và sống lại từ cõi chết, trở thành “quả ngọt đầu tiên của những người đã yên ngủ.”(ccxlviii)
The second thought which should be considered is that man's effort, his struggle to achieve, his sense of God, innate and true, his constant effort to better conditions and to master himself as well as the natural world, must have an objective; else all that we see going on around is void, futile and senseless. It was this command of Himself and of the elements of nature, and the undeviating direction of His purpose, that led Christ from point to point and enabled Him to open the door into the kingdom and to rise from the dead, the “first fruits of them that slept.” (ccxlviii)
Trong đau khổ hẳn phải có mục đích. Cần cảm nhận một mục tiêu nào đó ẩn trong tất cả các hoạt động của nhân loại. Cố gắng thực hiện lý tưởng của các nhà lãnh đạo nhân loại không thể toàn là ảo tưởng. Nhận thức về Thượng Đế hẳn phải có cơ sở thực tế nào đó. Con người ngày càng tin chắc rằng cái vẻ bất công bề ngoài trên thế gian thực ra vốn có bảo đảm hợp lý cho kiếp sống mai sau trong đó sẽ chứng tỏ sự vẹn toàn của mục đích thiêng liêng. Thường thì ai cũng cho rằng điều thiện và điều ác đang chiến đấu trong tâm tính mỗi người, và tin rằng điều thiện tất phải chiến thắng vẻ vang. Qua các thời đại, con người đã khẳng định điều này. Nhân loại đã đưa ra nhiều luận thuyết để giải thích về con người và tương lai của họ, về việc chuẩn bị cho đời sống bên kia cửa tử, và nêu lý do vì sao họ đến thế gian này. Không cần phải dành thời gian để bàn chi tiết về các luận thuyết này. Chúng có mang chứng cứ về thực tính bất tử và thiên tính nơi mỗi người. Họ đã trực nhận được cái khả năng tối hậu này, và cứ mãi cố gắng cho đến khi nào đạt được nó. Dù cho rằng mỗi người phải trải qua nhiều kiếp sống trên hành tinh này để rốt cuộc đến mức hoàn thiện, hay nói theo luận thuyết của Phật giáo về con đường đưa đến Niết bàn, mục tiêu cũng vẫn là một. Luận thuyết này được tóm lược rất hay trong một quyển sách bàn về các giáo lý bí nhiệm của triết học Tây Tạng:
Purpose must underlie pain. An objective must be sensed under all human activity. The idealism of the leaders of the race cannot all be hallucination. The realisation of God must have some basis in fact. Human beings are convinced that the apparent injustice of the world provides legitimate assurance of a hereafter wherein the integrity of the divine purpose will be vindicated. There is a basic belief that good and evil are in combat in man's nature, and that good must inevitably triumph. Down the ages, man has asserted this. Humanity has evolved many theories to account for man and his future, for his preparation for the after-life, and for his reason here on earth. With the detail of these theories there is no need, or time, to deal. They are in themselves proof of the fact of immortality and of man's divinity. He has intuited the ultimate possibility, and will not rest until he has achieved it. Whether it is plurality of lives upon our planet, leading to an ultimate perfection, or the Buddhistic theory leading to Nirvana, the goal is one. This latter theory is beautifully summarised in a book dealing with the secret doctrines of the Tibetan philosophy:
“. . . khi các vị Chúa Từ bi đã khai hóa tinh thần cho Địa cầu và biến nó thành cõi Thiên đường, thì bấy giờ những Khách hành hương sẽ được tiết lộ Con Đường Đạo Vô tận, đưa đến Tâm Vũ trụ. Bấy giờ con người không còn là phàm nhân, sẽ thắng phục Thiên nhiên. Một cách vô tư nhưng hữu thức, họ hợp nhất với tất cả các Bậc Giác ngộ,
”… when the Lords of Compassion shall have spiritually civilised the Earth and made of it a Heaven, there will be revealed to the Pilgrims the Endless Path, which reaches to the Heart of the Universe. Man, then no longer man, will transcend Nature, and impersonally, yet consciously, in at-one-ment with all the Enlightened
(ccxlviii):
I Cor., XV.20.
(ccxlviii):
I Cor., XV.20.